• cultuurhistoricus Lucienne Bartels deed onderzoek naar de rol van het weeskind in verhalen

    Henriett Somlai

Onderzoek naar rol weeskind in verhalen

18-07-2019, 12:34 | Lezersnieuws | Henriett

CULEMBORG | Voor de tentoonstelling 'Het wemelt van de wezen' in het Elisabeth Weeshuis Museum deed cultuurhistoricus Lucienne Bartels onderzoek naar de rol van het weeskind in verhalen, boeken en films. In Nederland onontgonnen terrein ontdekte ze. 

Onderzoekers in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten verdiepten zich al wel in het onderwerp met vragen als: In welke verhalen worden 'fictional orphans' gebruikt? En wat is het verband met de historische context waarin de verhalen zijn ontstaan? Hoe komt het dat ze vaak immens populair zijn? Zo is de stripheld Superman (1938) in verband gebracht met de slechte economische situatie in de VS en de uitzichtloze situatie van talloze werklozen. 

Bartels legde voor het eerst een verband tussen een aantal Nederlandse klassiekers en de Angelsaksische onderzoeksresultaten. Zo bleek bijvoorbeeld hoezeer de plot van onze 'Kruimeltje' schatplichtig is aan 'Oliver Twist' en 'Alleen op de wereld’. Ook schetst zij hoe het karakter van het weeskind zich door de eeuwen heen ontwikkelt, te beginnen bij heldhaftige wezen uit mythen en legenden en sprookjeswezen als Assepoester en Sneeuwwitje en te eindigen bij de moderne heldhaftige wees Harry Potter, een multimedia hit van ongekende omvang. Daartussen de doldwaze halfwees Pippi Langkous, die sinds haar ontstaan in 1945 niet meer is weg te denken uit de jeugdliteratuur.

De bevindingen van Bartels zijn verwerkt in een voor zowel volwassenen als kinderen aansprekende tentoonstelling. De oudere bezoeker haalt herinneringen op aan boeken uit zijn jeugd en ontdekt waarom de wees, vondeling of halfwees zo mateloos populair is onder schrijvers. De jongere bezoeker kan heerlijk aan de slag met een werkblad, speelt 'Wie is het?' met wezen op het spelbord of kruipt in de huid van Pippi en tilt haar paard op. Verkleden als Harry Potter of als wees uit het Elisabeth Weeshuis kan ook. Wees welkom tot en met 5 januari 2020! Elke dag van 11.00 – 17.00 u, behalve maandag. www.weeshuismuseum.nl