• De watertoren vanuit de wijk EVA-Lanxmeer

    Niek Hazendonk

Bewoners ontevreden over gang van zaken rond waterontharder

CULEMBORG Het lijkt een beetje de Culemborgse methode te worden. Bij een verandering in de leefomgeving wordt eerst naar het algemeen belang gekeken, mogen wijkorganen meepraten, neemt de politiek een principebesluit en kunnen de omwonenden als laatste hun zegje zeggen. Bij de bouw van een nieuwe waterontharder is dit de weg die bewandeld is.

Tijdens een informatiebijeenkomst voor omwonenden met de bouw van een nieuwe waterontharder naast de watertoren als thema, is naast Vitens en de landschapsarchitect de beleidsadviseur stadsontwikkeling aanwezig. De omwonenden blijken moeite te hebben met het door het college genomen principebesluit waarin locatie 5 de voorkeur heeft. Nicolien de Geus (raadslid CDA) vraagt waarom het plan niet met omwonenden is besproken. Vitens antwoordt dat gekozen is om bredere belangen een rol te geven. Een steunfractielid van de VVD proeft in de zaal een lichte voorkeur voor een andere plaats van de ontharder en vindt dat de discussie daarover eerder gevoerd had moeten worden.

Het water in Culemborg is zelfs naar de begrippen van Vitens te hard. Menig Culemborger pleit al langere tijd bij het waterbedrijf voor zachter water. Die wens komt met de beoogde bouw van een waterontharder naast de bestaande -niet werkende- watertoren dichterbij.

Het nieuwe gebouw voor waterontharding, 12 meter hoog, 15 meter breed en 11 meter diep, staat aan de zijde van de wijk EVA-Lanxmeer ingetekend. Zo wordt volgens de landschapsarchitect de historische landschappelijke structuur die het gebied van oudsher kenmerkt vanaf de Rijksstraatweg intact gehouden.

In eerste instantie zijn vijf locaties genoemd voor de nieuwe waterontharder. Na een grondige analyse door Vitens, de landschapsarchitect en de gemeente is uiteindelijk gekozen voor locatie 5, de locatie naast de watertoren aan de zijde van EVA-Lanxmeer. De watertoren is van cultuurhistorische betekenis vanwege zijn oorspronkelijke functie en betekenis in de geschiedenis van de drinkwatervoorziening van Culemborg en directe omgeving. Stedenbouwkundig heeft de toren waarde als van veraf zichtbare en herkenbare 'landmark'.

GEEN INFORMATIE Tijdens de bewonersbijeenkomst voor omwonenden, waarin de bouw van de nieuwe waterontharder centraal staat, wordt in eerste aanzet de stemming bepaald. De Stichting Watertoren Culemborg benadrukt dat ze met Vitens heeft gesproken, maar alleen op eigen titel en niet namens de bewoners van de wijk. Deze stichting is net als Toetsing Planontwikkeling EVA-Lanxmeer (Topla) en de Stichting Terra Bella -verantwoordelijk voor het beheer van de openbare ruimte op EVA-Lanxmeer- door Vitens in haar berichtgeving nadrukkelijk naar voren geschoven als overlegorgaan. Maar de wijkorganen mochten op verzoek van Vitens geen informatie aan de wijkbewoners verstrekken.

Martin Heerschop van de Milieu Advies Raad (MAR) Culemborg laat weten al eerder in een gesprek met Vitens aangegeven te hebben dat er te weinig wordt ingegaan op concrete landschapsbeleving anno nu. Door de nieuwbouw aan de zijde van de wijk verandert het aanzicht van de watertoren en het waterwincomplex vanaf de Rijksstraatweg vanuit het zuiden. Voor hem kunnen de grote ionenwisselaars ook deels in en deels achter de bestaande bebouwing geplaatst worden. Zo houdt EVA-Lanxmeer zicht op de complete watertoren en wordt de nieuwbouw beter in de omgeving ingepast. Vitens geeft aan dat ''techniek en financieel niet altijd tegen elkaar weg te strepen zijn''.

Als het aan Vitens ligt wordt in 2018 een start gemaakt met de bouw van de grote waterontharder en kan deze in 2020 aan het werk. Heerschop stelt in een latere toelichting dat met het aanwijzen van optie 2 iedereen tevreden is en dat de bouw van de installatie waarschijnlijk voorspoedig kan beginnen. Indien optie 5 wordt aangehouden, sluit hij een uiteindelijk gang naar de Raad van State niet uit.