• Avri is een van de organisaties waarmee Culemborg een samenwerkingsverband heeft

    Avri

Gebrek aan zicht op samenwerkingen dilemma voor Culemborgse raad

CULEMBORG De gemeente Culemborg is een relatief kleine ambtelijke organisatie. Het werkt op allerlei gebieden samen met andere partijen, zowel overheden, maatschappelijke partners, bedrijven als bewoners.

door Tanja Moody

Sinds de decentralisaties in het sociaal domein is het aantal samenwerkingen explosief gestegen. Raadsleden ervaren vaker een gebrek aan grip op deze samenwerkingen. Er wordt veel van hen gevraagd om op een goede manier toegevoegde waarde te hebben. Samenwerken biedt voordelen, maar is ook delen van zeggenschap en invloed. Ook de Culemborgse raad ervaart dit als dilemma.

Hoe kan je samenwerkingsverbanden, zoals gemeenschappelijke regelingen (GR), meer op inhoud sturen? In plaats van vooral op financiën, zodat het soms lijkt alsof er weinig grip is? Hoe kan je maatwerk organiseren en controleren? De Rekenkamercommissie Culemborg heeft onderzoek laten doen naar de 'doelmatigheid en doeltreffendheid' van regionale samenwerkingsverbanden. Het adviseert om een compleet overzicht op te stellen en regelmatig bij te houden in hoeverre de doelstellingen van Culemborg zijn gediend en hoe nuttig elke bijdrage is. Er moet nieuw strategisch beleid komen, waarin staat wanneer wel/niet samen te werken, hoe op inhoud te sturen en wat de rol en momenten van de raad zijn bij besluitvormingen.

Er is bij GR's vaak sprake van 'verlegd' lokaal bestuur in plaats van 'verlengd' lokaal bestuur. De gemeente lijkt er los van komen te staan. Daardoor ervaart de raad afstand en gebrek aan inzicht, waardoor het te weinig kan sturen en geen stelling kan innemen.

Jan-Peter Roefs (VVD) vraagt zich af of bij nieuwe GR's eerst naar de inhoud en dan pas naar de vorm van het samenwerkingsverband wordt gekeken. Marco van Zandwijk (CDA) bekent, als (nieuw) raadslid, dat hij van sommige verbanden nog nooit had gehoord. Op welke manieren valt een verbeterslag te maken? De betrokkenheid van de raad te vergroten? Meer samen te werken met andere gemeenteraden? Dat laatste is nog pril. Thijs Heemskerk (SP) klaagt dat hij geen toegevoegde waarde heeft als hij niet door de raadsleden uit de andere raden op de hoogte wordt gehouden binnen de regionale agendacommissie.

GLOEDVOL BETOOG Het is duidelijk dat de raad worstelt met (de aard en de uitkomsten van) het rapport, dat is opgesteld door Partners+Pröpper in Vught. Het gaat al veel meer leven zodra burgemeester Gerdo van Grootheest zijn visie en energie erop los laat. In een gloedvol betoog vertelt hij dat het college ook enorm zoekende is, net als alle andere 350 gemeenten in Nederland. ,,Gemeenschappelijke regelingen waren er altijd al, maar zijn de laatste jaren enorm in aantal gegroeid. Het is lastig handen en voeten te geven. Laten we gezamenlijk met college én raad dit traject opstarten. Uitzoeken welke GR we hebben, wat de Culemborgse doelen zijn en hoe we sturing vanuit de raad willen organiseren. Verder weiger ik mij erbij neer te leggen dat het 'zij' versus 'wij' zijn. Natuurlijk zijn het allemaal zelfstandige instituten (Avri, Regio Rivierenland … ), maar die zijn 'wij allemaal zelf'."