• Roosvenster van de Cathédrale Saint-Etienne te Toulouse, waar Jean Gilles werkte

    Didier Descouens
  • Roosvenster van de Cathédrale Saint-Etienne te Toulouse, waar Jean Gilles werkte

    Didier Descouens

Bijzonder requiem biedt hoop

CULEMBORG Met een bijzondere mis laat de plaatselijke Barbaracantorij ervaren dat er ook in donkere tijden hoop is. De 'Messe des Morts' (dodenmis) gedenkt de overledenen en biedt troost en hoop ook in het heden. Uitvoerenden, de cantorij, Concerto da Fusignano en vocale solisten brengen dit stuk op zondag 24 november vanaf 19.00 uur in de Grote of Barbarakerk aan de Grote Kerkstraat . De toegang is vrij, een bijdrage in de onkosten is welkom.

Dirigent Marijn Slappendel verklaart de keus voor het stuk van de onbekende Jean Gilles (1668-1705) uitgevoerd op instrumenten uit die tijd. ,,In deze herfsttijd keren we ons naar binnen en in kerken lezen we over het einde der tijden en leven na de dood. Maar ook over recht en vrede, de komst van het 'Koninkrijk van God' al in het heden. Dit bijzondere requiem, een parel van de Franse barokmuziek, biedt ruimte aan verstilling en verdriet. Tegelijkertijd klinkt onweerstaanbaar troost en 'eeuwig licht."

Eeuwig licht: 'Messe des Morts' - Jean Gilles

Marijn Slappendel

November. Elke avond wordt het nog wat vroeger donker dan gisteren. Het regent, het waait, het is koud, het is herfst. Een tijd waarin wij naar binnen keren, letterlijk en figuurlijk. Rond deze tijd gedenken wij op allerlei plaatsen - in de kerk of daarbuiten - onze overledenen. In de kerken klinken in de herfst van oudsher schriftlezingen die gaan over het eind der tijden. In deze lezingen wordt gesproken over 'het laatste oordeel' en 'leven na de dood'. Maar de schriftlezingen in de herfst gaan ook over het zoeken naar recht en vrede, en over de hoop dat daardoor 'de eeuwige vrede' of 'het Koninkrijk van God' niet pas komt na de dood, maar ook al hier en nu werkelijkheid kan worden.

Ook de 'Messe des Morts' (dodenmis) van Jean Gilles (1668-1705) biedt ons zo'n hoopvolle vooruitblik op het paradijs. Het stuk geeft alle ruimte voor verstilling en voor verdriet om onze overleden geliefden. Tegelijkertijd is het stuk soms dansant, vol van troost en is de notie van 'eeuwig licht' die erin doorklinkt onweerstaanbaar. Het wordt terecht beschouwd als een parel van de Franse barokmuziek. De sereniteit van de uitvoering wordt versterkt door het orkest, dat op instrumenten speelt uit de tijd van Gilles. Bovendien gebruiken koor en solisten de destijds gebruikelijke Franse uitspraak van het kerklatijn, met als gevolg meer vloeiende zinnen en helderdere klinkers dan de bekende Italiaanse uitspraak.

Deze uitvoering vindt plaats in een bijzondere, passende culturele context: de vespers voor deze zondag. De toegang is gratis. Er wordt gecollecteerd voor de kosten van de uitvoering. Deze uitvoering wordt gesteund door Cultuurfonds Culemborg.