• Tanja Moody
  • Tanja Moody
  • Tanja Moody
  • Tanja Moody

Culemborg stemt in met uitvoering glasvezelproject in buitengebied

CULEMBORG Culemborg heeft op donderdag 3 oktober als laatste van de zeven gemeenten ingestemd met de uitvoering van het glasvezelproject in buitengebied Rivierenland. Dit betekent dat kan worden overgegaan tot de oprichting van een gezamenlijke uitvoeringsorganisatie (gemeenschappelijke regeling) voor de aanleg en het beheer van een glasvezelnetwerk in het buitengebied van de regio Rivierenland. Met deze laatste stap gaat een uniek project in Nederland van start, namelijk de aanleg van een netwerk via het zogenaamde overheidsmodel.

door Tanja Moody

De gemeente Culemborg schrijft: ,,Inwoners van het buitengebied plukken de vruchten. Het overheidsmodel heeft voor inwoners de voordelen dat zij voor de aanleg van hun aansluiting niet hoeven te betalen. Daarnaast kunnen zij diensten afnemen voor prijzen die vergelijkbaar zijn met die in de kernen en hoeven zij ook geen maandelijkse buitengebiedstoeslag te betalen. Inwoners zijn ook niet verplicht om diensten af te nemen. Bovendien is het netwerk open, zodat alle aanbieders welkom zijn en inwoners zodoende zoveel mogelijk keuzevrijheid hebben.''

DIGITALE STAD Digitale Stad is de partner die samen met Regio Rivierenland namens de gemeenten het project gaat uitvoeren. In het voorjaar van 2019 is een campagne gehouden waar voldoende aanmeldingen zijn binnengekomen voor de aanleg in het buitengebied als in de kleinere kernen. Allereerst zal de uitvoeringsorganisatie worden opgericht. Partijen streven ernaar nog dit jaar met de aanleg van het glasvezelnetwerk te starten. Regio Rivierenland is de eerste overheidsorganisatie die een dergelijk project gaat uitvoeren. Het gaat om zeven gemeenten in de regio Rivierenland: Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.

DEBAT IN CULEMBORGSE RAAD In tegenstelling tot de andere zes gemeenten vond in Culemborg nog een allerlaatste debat plaats voor het raadsbesluit. De reden is de recente brief van Glasvezel buitenaf, waarin het schrijft in staat te zijn om een glasvezelnetwerk aan te leggen en te beheren. Toen de regio zes jaar geleden begon met het proces, bevestigde de Europese Unie met haar uitspraak dat de markt faalde en de overheid mocht ingrijpen. Geen enkel commercieel bedrijf reageerde echter op de openbare aanbesteding (noch Glasvezel Buitenaf, noch Digitale Stad). Aansluitend gaf de EU Rivierenland toestemming om buiten de aanbesteding verder te gaan. Pas toen er vergevorderde afspraken lagen met Digitale Stad, liet Glasvezel Buitenaf weten interesse te hebben door in maart een vraagbundeling te starten.

BRIEF GLASVEZEL BUITENAF Op 2 oktober, één dag voor het raadsdebat, laat Gerard Nijland van Glasvezel buitenaf per brief aan de raad weten, dat het bedrijf het besluit heeft genomen om glasvezel aan te leggen in het buitengebied van de gemeente Culemborg en glasvezel te realiseren op het bedrijventerrein Pavijen. Volgens hem was tot enkele weken geleden het risico te groot, maar de combinatie maakt aanleg mogelijk. CBizz dat op Pavijen een vraagbundeling heeft gedaan, is inmiddels onderdeel van de groep waartoe Glasvezel buitenaf ook toe behoort. Volgend Nijland is deze ontwikkeling van groot belang bij de afweging voor het raadsbesluit op 3 oktober. ,,Indien de raad niet instemt met deelname aan de GR UBR, dan starten wij na afstemming met de gemeente met het realiseren van glasvezel in het buitengebied en Pavijen."

Glasvezel buitenaf wil een complete infrastructuur aanleggen volgens de eigen standaard norm. ,,Voor Culemborg volgen we dezelfde ontwerp- en bouwprocessen als in al onze 45 gebieden waar we de vraagbundeling hebben afgerond. Wij baseren het ontwerp op 100% van alle inwoners, dus er is capaciteit voor alle panden in het buitengebied èn Pavijen. We sluiten alle panden met een abonnement aan. Bij de andere panden wordt de glasvezel op een rol in de berm gelegd." De intentie is om de aanleg in Q3 2020 af te ronden. ,,Dit is afhankelijk van het raadsbesluit, afhankelijk van de samenwerking en eisen van de gemeente Culemborg en het tempo waarin bewoners alsnog voor Glasvezel buitenaf kiezen."

BESTE GARANTIES Volgens Bas de Jong (GroenLinks) biedt de GR 'de beste garanties en de minste risico's om het buitengebied te verglazen'. Het heeft de fractie verbaasd hoe het onderwerp zich in de laatste weken nog zo heeft ontwikkeld. GroenLinks is niet overtuigd dat het aanbod van Glasvezel Buitenaf een voldoende alternatief is. Daarnaast voorziet hij hoge kosten, mocht Culemborg zich terugtrekken uit de GR. Volgens hem heeft het college na het laatste raadsbesluit 'precies gedaan wat de raad had gevraagd'.

DISPROPORTIONEEL PvdA wil geen supersnel internet via een GR. Volgens Fouad Sidali komen samenwerkingen voort uit wettelijke verplichtingen, soms om schaalproblemen te voorkomen of omdat er meerwaarde is op inhoudelijke gronden. Hij verwijst naar de 3 K's: 'kosten verlagen, kwaliteit verhogen of kwetsbaarheid verminderen'. ,,In het raadsvoorstel komt geen enkele 'K' terug. Dan moet je geen GR aangaan. Bovendien heeft zich een commerciële partij aangediend." Hij vindt het raadsvoorstel disproportioneel. ,,Het gaat om 146 huishoudens, slechts 1,3% van alle huishoudens in Culemborg en een garantstelling van bijna 25.000 euro per huishouden. Die besteden we liever aan het raadsakkoord."

ONNODIGE FINANCIELE RISICO'S Ook de ChristenUnie wil het overlaten aan de commerciële partij, die 'zwart op wit had toegezegd het netwerk voor eigen rekening en risico te gaan aanleggen'. Volgens Daniel Jumelet neemt de gemeente onnodig omvangrijke financiële risico's. ,,Dit omdat de terugverdientijd 35 jaar bedraagt, mits alles goed gaat en de gemiddelde aansluitgraad gemiddeld meer dan 65% is. Straks zijn we met de zes andere gemeenten verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering van de GR, zowel positief als negatief. Wat extra steekt is dat we de inwoners van Pavijen opnieuw in de kou laten staan.''

SPAGAAT D66 zit in een spagaat. De fractieleden stemmen verschillend. Rinske van Noortwijk: ,,Een tijd geleden stonden we volmondig te pleiten voor een GR. Er leek op dat moment geen andere weg. In de kern is D66 voorstander van dat 'alles wat de markt kan doen, de overheid liever niet moet doen'. Toch kiest een belangrijk deel om met de GR mee te gaan. We hebben onvoldoende vertrouwen in de commerciële partij. Die notabene gisteren pas de aanbieding heeft verstuurd! Als we nu nog zouden vergelijken, vertragen we alles en halen we de 'pin' uit de samenwerking. Want dan willen de andere gemeenten ook!"

APPELS MET PEREN Voor Kees de Raad (VVD), een pleitbezorger van het eerste uur voor glasvezel in het buitengebied, is het al lang duidelijk. Alleen als Sidali spreekt, roert hij zich nog in het debat: ,,Sidali vergelijkt appels met peren. De andere aanbieding is lang niet hetzelfde als de GR. Dat moeten we de bewoners niet aandoen!" Dat het buitengebied niet is aangesloten, in tegenstelling tot de woningen in de stad die sinds 2012 toegang tot glasvezel hebben, is hem al jaren een doorn in het oog. Na afloop schrijft de VVD ook voor Pavijen een oplossing te hebben.

DUIDELIJKHEID Marco van Zandwijk (CDA) wil duidelijkheid voor de inwoners en de regio. ,,Breedband is veelvuldig besproken. Het raadsvoorstel is een open, eerlijk en transparant proces geweest. Dit op het laatste moment stopzetten is niet verantwoord.'' Omdat huidig voor miljarden door bedrijven wordt geïnvesteerd in glasvezel, vindt hij het risico minimaal. ,,Die zouden dat niet doen, als het niet rendabel is. Het CDA ziet vooral kansen om mee te liften op de grotere schaal van de regio. Geef iedereen duidelijkheid; daar hebben ze recht op!"

VERTROUWEN Culemborg van Nu heeft vertrouwen in het plan wat er ligt en CvN wil dat het zo snel mogelijk wordt gerealiseerd,' zegt Noël Bos, daarmee ondersteuning biedend aan de eigen CvN-wethouder Monica Wichgers. Machid El Boustati van Culemborg Centraal reageert naar eigen zeggen kort en krachtig: ,,Alle gemeenschappelijke regelingen hebben tot dusver meer geld gevraagd, dan vooraf gebudgetteerd. Deze GR zal geen uitzondering zijn. Ik stem dus tegen, vooral nu een commerciële partij zich heeft aangediend. We willen dat de drukke ambtelijke organisatie zich ergens anders bezig houdt."

REACTIE GLASVEZEL BUITENAF De raad stemt uiteindelijk in met een duidelijke meerderheid. Vóór zijn VVD (4), GroenLinks (3), Culemborg van Nu (2) en CDA (2) en Rooks + van Noortwijk van D66. Tegen zijn: PvdA (1), Clarisse (D66), CulemborgCentraal (1) en ChristenUnie (2). Afwezig zijn: P. Bos (CvN), C. de Laat (GL) en Heemskerk (SP). Een dag na het debat laat Nijland schriftelijk weten: ,,Het raadsbesluit is voor ons nog geen reden om ons terug te trekken uit de gemeente Culemborg. We volgen eerst de ontwikkelingen van de komende maanden. Indien wij ons terug trekken vervallen de afgesloten abonnementen en kan men een nieuwe keus maken."