Hoe berekent u de legitieme portie?

05-11-2019, 11:19 |Van onze partner

Het is mogelijk om onterfd te worden. Maar dit hoeft niet te betekenen dat een kind na het overlijden van zijn of haar ouders niets ontvangt uit de nalatenschap. Volgens het Nederlands erfrecht hebben kinderen namelijk recht op een deel van de erfenis. Dit recht wordt de legitieme portie genoemd. Een kind dat is onterfd heet een legitimaris. Gaat het om een kind dat al is overleden voordat diens ouders komen te overlijden, dan kunnen de kleinkinderen van de overledene aanspraak maken op de legitieme portie.

Hoogte van de legitieme portie volgens het erfrecht
De legitieme portie is een vordering in geld. Het onterfde kind heeft dus geen recht op spullen. Dit onderwerp roept logischerwijs veel vragen op. Een gespecialiseerde erfrechtadvocaat kan u hier de juiste antwoorden op geven. Bijvoorbeeld op de vraag hoe groot de legitieme portie is wanneer een onterfd kind hier aanspraak op maakt. We vertellen u hoe de hoogte hiervan volgens het erfrecht wordt berekend.

De hoogte van de legitieme portie wordt in 7 stappen berekend:

  • Stap 1. Bepaal de waarde van de goederen van de nalatenschap
  • Stap 2. Tel de ‘in aanmerking te nemen giften’ op
  • Stap 3. Trek schulden van de nalatenschap af
  • Stap 4. Stel het aantal personen dat de ouder heeft achtergelaten vast
  • Stap 5. Deel de legitimaire massa door het aantal personen
  • Stap 6. Vermenigvuldig met ½ 
  • Stap 7. Verminder met eventuele verkrijgingen van het onterfde kind

Hoe wordt de legitimaire massa berekend?
Volgens het erfrecht wordt de legitieme portie niet berekend over het saldo van de nalatenschap, maar over de legitimaire massa. Deze wordt in drie stappen berekend. Eerst wordt de waarde van het vermogen in de nalatenschap vastgesteld. Dit betreft de waarde van de goederen van de nalatenschap (stap 1), vermeerderd met bepaalde giften (stap 2) en verminderd met de schulden van de nalatenschap (stap 3). 

Wat is de waarde van de legitieme portie?
Vervolgens moet het aantal personen dat de ouder heeft achtergelaten worden vastgesteld (stap 4). In het erfrecht zijn de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot en de kinderen van de overleden ouder relevant voor de berekening van de legitieme portie. Daarna moet de waarde van het vermogen van de nalatenschap worden gedeeld door het aantal personen dat de overleden ouder heeft achtergelaten (stap 5). Het bedrag dat uit deze berekening komt, moet worden vermenigvuldigd met ½ (stap 6). Volgens het erfrecht bedraagt de legitieme portie de helft van het versterferfdeel. Het versterferfdeel is het deel van de erfenis waar een onterfd kind recht op zou hebben gehad als die niet was onterfd. Daarop dient nog de waarde van bepaalde giften in mindering worden gebracht, die de ouder aan het onterfde kind heeft gedaan (stap 7). In sommige gevallen moet zelfs alles dat het kind volgens het erfrecht krijgt of had kunnen verkrijgen in mindering worden gebracht.

Een voorbeeldberekening van de legitieme portie
Een vader overlijdt en laat zijn echtgenote, een dochter en een zoon achter. De zoon is onterfd en doet een beroep op zijn legitieme portie. De waarde van de nalatenschap bedraagt 200. De zoon heeft in het verleden een gift van 50 van zijn vader gekregen. Er zijn geen andere giften gedaan. De uitvaartkosten zijn 10. Verder zijn er geen schulden. Hoe groot is de legitieme portie? 

Stap 1 tot en met 3
De legitimaire massa is: 200 + 50 – 10 = 240

Stap 4 tot en met 6
Het breukdeel is: 1/3 x 1/2 = 1/6
De legitieme portie bedraagt: 1/6 van 240 = 40

Stap 7
Daarvan wordt de gift afgetrokken die de zoon heeft gehad: 40 – 50 = -10
De zoon ontvangt dus geen legitieme portie. 

Laat u bijstaan door gespecialiseerde erfrechtadvocaten
Er komt veel kijken bij de berekening van de legitieme portie. Er kunnen in dit kader allerlei vragen opkomen. Zoals tot wanneer een beroep kan worden gedaan op de legitieme portie, welke giften er allemaal meetellen bij de berekening en hoe alle transacties uit het verleden boven water kunnen komen. U kunt ons Magazine over Erfrecht raadplegen voor meer informatie. De gespecialiseerde erfrechtadvocaten van Advocaten Familie- & Erfrecht kunnen u als legitimaris of executeur bijstaan door antwoord te geven op al uw vragen én de juiste berekening voor u te maken.

Wilt u meer informatie over erfrecht en het berekenen van de legitieme portie? Check www.erfrechtadvocaat.nl of bel ons op nummer: 088 – 02 09 444.